مهمترین اقدامی که میتوانید برای حفظ سلامت دهان و دندانهایتان انجام دهید، مسواک زدن منظم و کشیدن نخ دندان است. در این میان گنجاندن مواد مفید برای سلامت دهان و دندان در روال بهداشتی و روتین روزمره نیز میتواند در حفظ و ارتقاء سلامت دهان و دندانها موثر باشد. فلوراید، ماده موثری است که به طور گسترده در محصولات بهداشتی، صنایع مختلف و حتی آب آشامیدنی ما به کار میرود. علت استفاده متداول از فلوراید، تأثیرات مثبت آن بر سلامت بدن از جمله سلامت دهان و دندان است. در مطلب امروز به طور کامل با فلوراید و مزایای آن برای دهان و دندانها و همچنین عوارض جانبی بالقوه آن آشنا میشوید.
فلوراید چیست؟
فلوراید یک ماده معدنی کمنیاز (trace) است که به طور طبیعی و در مقادیر کم در آب، خاک و مواد غذایی مختلف وجود دارد. این ماده بیشتر به دلیل نقشی که در پیشگیری و معکوس کردن پوسیدگی دندان و افزایش استحکام استخوانها و دندانها ایفا میکند، شناخته شده است. بیشتر فلوراید در روده جذب شده و در استخوانها و دندانها ذخیره میشود. فلوراید جذب نشده از طریق ادرار دفع میگردد. کودکان نسبت به بزرگسالان فلوراید را به طور موثرتری جذب میکنند زیرا دندانها و استخوانهای آنها به سرعت در حال شکل گیری است.
تاریخچه کشف فلوراید
فلوراید اولین بار در سال ۱۸۰۰ میلادی توسط دو شیمی دان معروف به نامهای Morichini و Berzelium به عنوان یکی از اجزای دندان و استخوان کشف شد. در طی سالهای بعد، دانشمندان شیمی به این نتیجه رسیدند که کمبود یا فقدان فلوراید، علت اصلی پوسیدگی دندان است. بر همین اساس، ایده افزودن فلوراید به رژیم غذایی و روتین مراقبتی افراد شکل گرفت.
اهمیت فلوراید در بهداشت دهان و دندان
حفرههای دندانی توسط باکتریهایی ایجاد میشوند که در دهان ما زندگی میکنند. آنها از باقی مانده غذاهایی که در دهان وجود دارد (از جمله غذاها و نوشیدنیهای شیرین) تغذیه میکنند. این باکتریها با مصرف قند، اسیدهایی آزاد میکنند که به مینای دندان حمله مینماید. با گذشت زمان، آسیب به مینای دندان که لایه خارجی محافظ دندان است، زمینه پوسیدگی دندان را فراهم میکند. فلوراید با ترمیم آسیبهایی که این اسیدها میتوانند به دندانهای ما وارد کنند، به مقابله با ایجاد حفرهها کمک میکند. این فرآیند ترمیم که در واقع نقش فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی دندان است، معدنی سازی مجدد (remineralization) نامیده میشود.
فلوراید از طرق زیر به محافظت از دندان در برابر پوسیدگی کمک میکند:
- با تقویت سطح دندان، آن را در برابر پوسیدگی مقاومتر میکند.
- در رشد باکتریهایی که باعث ایجاد حفره میشوند، اختلال ایجاد میکند.
- به ترمیم مراحل اولیه پوسیدگی دندان کمک میکند.
- روند کاهش مواد معدنی را کُند میسازد.
- باعث معدنی سازی مجدد مینای دندان میشود.
فلوراید بر سلامت لثه و دهان نیز تأثیر مثبت میگذارد. این ماده طبیعی با جلوگیری از رشد باکتریها احتمال ابتلا به التهاب و عفونت لثه و عوارض جانبی ناشی از آن مانند خونریزی، عقب نشینی (تحلیل) و دردناک شدن لثه را کاهش میدهد. از بین رفتن باکتریهای مضر مانع بد بو شدن دهان نیز میشود. همچنین با کاهش ریسک پوسیدگی، احتمال بسیار کمتری برای از دست دادن دندان و تحلیل استخوان فک وجود خواهد داشت.
