در برخی موارد، ممکن است ندانید که دندان عفونی دارید. با این حال در بسیاری از موارد افراد متوجه مشکل میشوند. زیرا رد صورت بروز مشکل برای ریشه دندان علائمی را تجربه خواهید کرد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
- دندان درد که از بین نمیرود: بسیاری از مشکلات دندانی میتوانند باعث درد دندان شوند. اگر در عمق دندان خود درد دارید، ممکن است نیاز به درمان ریشه داشته باشید. ناراحتی و درد ممکن است به فک، صورت یا سایر دندانهای شما نیز سرایت کند.
- حساسیت دائمی به گرما و سرما: اگر هنگام نوشیدن قهوه داغ یا خوردن بستنی دندان شما درد میگیرد، میتواند به این معنی باشد که به درمان ریشه نیاز دارید. مخصوصاً زمانی که درد طولانی میشود.
- لثههای متورم: وقتی دندان عفونی میشود، چرک در آن ناحیه جمع میشود. این امر میتواند باعث تورم و حساسیت لثه شود.
- جوش و آبسه روی لثه: ممکن است جوش یا آبسه روی لثه ایجاد شود. چرک دندان عفونی ممکن است از جوش خارج شود و باعث ایجاد طعم یا بوی نامطبوع در دهان شود.
- فک متورم: گاهی اوقات چرک از محل خارج نمیشود. در نتیجه، فک شما ممکن است به طور قابلتوجهی متورم شود.
- تغییر رنگ دندان: هنگامی که پالپ دندان عفونی میشود، رنگ دندان شما تیره شود. این مسئله به دلیل خونرسانی ضعیف رخ میدهد.
- درد هنگام جویدن یا گاز زدن: اگر هنگام غذا خوردن یا لمس دندان خود درد دارید، ممکن است به این معنی باشد که اعصاب اطراف پالپ آسیب دیده است.
- دندان ترک خورده یا شکسته: اگر دندان شما در اثر تصادف، هنگام ورزش یا حتی با گاز گرفتن چیزی سفت ترک خورده است، باکتریها میتوانند تا به داخل آن نفوذ کنند و به پالپ دندان برسند.
- لق شدن دندان: دندان عفونی میتواند راحتتر لق شود. این مسئله به این دلیل است که چرک پالپ عفونی میتواند استخوانی را که از دندان حمایت میکند، نرم کند.
چه زمانی به عصب کشی نیاز داریم؟
درمان ریشه دندان (Endodontic therapy) زمانی ضروری میشود که باکتریهای دهان به پالپ دندان حمله کنند. این مسئله معمولاً زمانی اتفاق میافتد که یک حفره برای مدت طولانی درمان نشود. همچنین ممکن است در صورت ترک خوردن یا آسیب دیدن دندان نیز رخ بدهد.
مراحل عصبکشی دندان(درمان کانال ریشه)
عصب کشی توسط دندانپزشک عمومی یا اندودنتیست انجام میشود؛ این درمان، بسته به وضعیت دندان میتواند در ۱ یا ۲ جلسه تکمیل گردد. در این جلسات پوسیدگی دندان برداشته شده و کانالهای دندانی تغییر شکل میدهند و پر میشوند.
اگرچه روند درمان ریشه بسته به نوع و میزان آسیب دندان متفاوت است، اما به طور کلی، نحوه عصب کشی به شرح زیر است:
- در مرحله اول عصب کشی دندان، بیمار معاینه شده و از دندانهای او عکس رادیوگرافی گرفته میشود. دلیل عکس برداری این است که مشخص شود در ریشه دندان التهاب وجود دارد یا خیر؛ به این ترتیب دندانپزشک دندان را با جزئیات و دقت بیشتری بررسی میکند. اگر به پالپ دندان آسیب رسیده باشد، درمان ریشه شروع میگردد.
- بافتهای اطراف دندان با تزریق بی حسی موضعی، بی حس میشوند. بی حسی باعث میشود که درمان بدون درد انجام شود.
- پس از بی حسی، دندانپزشک با بازکردن سوراخی روی دندان، به ریشه میرسد.
- در این مرحله فرآیند تخلیه دندان آغاز میشود. بافت زنده دندان که پالپ نام دارد برداشته میشود و کانالهای ریشه با ابزار مخصوص تمیز میگردند. در این مرحله پوسیدگیهای داخل دندان تمیز میشوند و سایر آسیبها از بین میروند.
- کانالهای ریشه تمیزشده با مواد پرکننده مخصوص پر میشوند. این پرکردن از عفونت مجدد دندان جلوگیری میکند.
- سوراخ باز شده روی دندان با آمالگام یا کامپوزیت بسته میشود؛ این کار از آسیب مجدد دندان جلوگیری میکند.
عصب کشی دندان چقدر طول میکشد؟
مدت زمان عصب کشی به تعداد کانالهای ریشه، میزان عفونت در کانالها و نحوه پر کردن بستگی دارد؛ علاوه بر این، در برخی موارد، ممکن است تکنیکهای اضافی نیز مورد نیاز باشد.
بسته به وضعیت عفونت دندان، درمان شما ممکن است در دو جلسه به فاصله یک هفته انجام شود؛ مدت زمان هر جلسه درمانی نیز بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه متغیر است. در صورت وجود عفونت، دندانپزشک دارو را داخل آن قرار میدهد تا دندان کاملا تمیز شود؛ به همین دلیل قبل از بستن دندان یک هفته صبر میکند و سپس درمان را کامل مینماید. اگر عصب کشی دندان در یک جلسه کامل نشود، دندانپزشک یک پرکننده موقت (پانسمان) در سوراخ دندان قرار داده میدهد تا مطمئن شود که کانال دوباره عفونی نمیگردد و در این فاصله تمیز میماند.
مراقبتهای پس از عصبکشی دندان چیست؟
- مواردی که پس از عصب کشی باید در نظر گرفته شود به شرح زیر است:
- باید از نوشیدنیهای بیش از حد گرم و سرد اجتناب کنید؛ زیرا ممکن است تا دو روز حساسیت ایجاد شود.
- از مصرف غذاهای سفت یا چسبنده پرهیز کنید.
- در صورتی که درمان در جلسه اول کامل نشد، تا پایان درمان باید از فشار بر دندان مربوطه خودداری کنید.
- حتی اگر درمان ریشه کامل شده باشد، حداقل تا دو ساعت بعد نباید چیزی بخورید یا بنوشید.
- از بهداشت روزانه دهان خود غافل نشوید؛ دندانهای خود را حداقل دو بار در روز با یک مسواک نرم مسواک بزنید؛ سپس با نخ دندان، تمیز کردن دندانها را کامل کنید.
- در صورت بروز درد از مسکنهای خوراکی که دندانپزشک تجویز کرده است استفاده نمایید؛ همچنین اگر فک و صورت شما ورم کرد، میتوانید از کمپرس سرد استفاده کنید.
- فراموش نکنید که برای معاینات منظم دندانپزشکی مراجعه کنید؛ دندانپزشک با تشخیص هر مشکلی در مراحل اولیه، هم شانس حفظ دندانها را افزایش میدهد و هم هزینههای شما را کاهش خواهد داد.
مزایای عصب کشی یا درمان کانال ریشه
از سرایت عفونت به دندانهای دیگر جلوگیری کنید.
عفونت را کاهش میدهد و از بین میبرد.
خطر آسیب به استخوان فک را کاهش دهید.
از کشیدن دندان و خالی شدن محل آن جلوگیری میکند.
مشکلات و عوارض پس از عصبکشی دندان
این درمان معمولا عوارض زیادی از خود نشان نمیدهد؛ اما در صورت درمان نامناسب یا عدم مراقبت، ممکن از با برخی از مشکلات مواجه شوید. بعضی از عوارض احتمالی پس از این درمان شامل موارد زیر است.
عفونت مجدد
اگر بعد از عصب کشی دندان دوباره عفونی شود، درمان ناموفق تلقی میگردد. ممکن است هفتهها، ماهها یا حتی سالها طول بکشد تا آثار درمان ناموفق ریشه ظاهر شود. علائم عفونت مانند تغییر رنگ در دندانی که قبلا تحت درمان قرار گرفته است، آبسه یا تورم در لثه بلافاصله بعد از عفونت قابل مشاهده است. اگر این علائم درمان نشوند، عفونت میتواند به دندانهای دیگر نیز سرایت کند. علائم عفونت شامل تب، لرز و تورم در اطراف دندان درمان شده میشود.
درد
درد خفیف پس از عصب کشی طبیعی است؛ با این حال، این درد در مدت کوتاهی از بین میرود. در واقع، اگر درد از بین نرود و به تدریج افزایش یابد، به این معنی است که مشکلی وجود دارد. در صورتی که درد کم نشود یا برعکس افزایش یابد، توصیه میشود بدون معطلی به دندانپزشکی مراجعه کنید.
حساسیت دندان
از آنجایی که اعصاب درد در عصب کشی دندان برداشته میشوند، نباید هیچ حساسیتی به تغییرات دما وجود داشته باشد. اگر دندان شما برای مدت طولانی بعد از درمان همچنان حساس است، باید به دندانپزشک مراجعه کنید.
تورم در داخل و اطراف دندان
پس از درمان ریشه، تورم خفیفی در اطراف دندان یا در ناحیه صورت به مدت یک یا دو روز احساس میشود. برای کاهش این ورم میتوانید از کمپرس سرد استفاده کنید؛ اما اگر تورم ادامه یابد، ممکن است درمان ریشه شکست خورده باشد.
مشکلات سینوسی
در برخی موارد، درمان ریشه روی سینوسها تاثیر میگذارد. اگر پس از عصب کشی مشکلاتی مانند آبریزش بینی، گرفتگی بینی، درد در ناحیه سینوس و طعم بد دهان ایجاد شد، توصیه میشود با دندانپزشک مشورت کنید.
ترک دندان
از آنجا دندان پس از عصب کشی به یک بافت مرده تبدیل میشود، آسیبپذیری آن نیز در برابر فشار و ضربه کاهش مییابد. شکستگی یا ترک در دندان آسیب دیده میتواند رخ دهد که احتمال عفونت در ریشه را نیز افزایش میدهد.
نصب بد روکش
دندانپزشک ممکن است نصب روکش دندان را زیاد به تاخیر انداخته باشد یا روکش مناسبی را نصب نکرده باشد که میتواند منجر به ایجاد عفونت یا شکستن دندان شود. اگر تاج لق یا شکسته باشد، میتواند به دندان آسیب بزند.
آسیب عصبی
همچنین احتمال هم برای آسیب عصبی وجود دارد. در صورتی که دندانپزشک به طور تصادفی عصب را در حین انجام عمل جراحی قطع کند، این اتفاق میافتد. آسیب عصبی میتواند باعث درد، بیحسی و گزگز در دندان درمان شده و ناحیه اطراف آن شود.
سوراخ شدن ریشه
همچنین احتمال کمی برای سوراخ شدن ریشه دندان در طول فرایند عصب کشی وجود دارد. اگر دندانپزشک به طور تصادفی سوراخی در ریشه ایجاد کند، ممکن است این اتفاق بیفتد. سوراخ شدن ریشه میتواند منجر به عفونت و از دست دادن دندان شود.
عدم بهبودی
در موارد نادر، کانال ریشه ممکن است به درستی بهبود نیابد. اگر عفونت به طور کامل از بین نرود یا مواد پرکننده نشت کند، ممکن است این مشکل ایجاد شود و فرد دچار تورم و درد شود.
عوارض پرکردن دندان بدون عصب کشی
در صورتی که پوسیدگی سطحی باشد، امکان ترمیم دندان بدون عصبکشی نیز وجود دارد؛ اما اگر عفونت به ریشه و پالپها نفوذ کرده باشد، هیچ چارهای جز عصب کشی دندان وجود ندارد. در صورتی که در این شرایط بدون عصبکشی، صرفا دندان پر شود، احتمال بروز عوارض بسیار بالا است. بعضی از این عوارض عبارتند از:
- حساسیت دندان
- شکستگی یا ترک خوردن پرکردگی
- افزایش عفونت و آبسه شدن دندان
- مشکلات لثه
- تغییر رنگ دندان
- واکنش آلرژیک
جمع بندی
در صورت گسترش عفونت به ریشه دندان، لازم است که برای درمان آن از عصبکشی استفاده کنید. دندانپزشک در حین این درمان، بافت زنده دندان را خارج کرده و کانالهای ریشه را پاکسازی میکند. این روش به همراه بی حسی انجام میشود و به همین دلیل، هیچ دردی را در حین درمان حس نخواهید کرد؛ اگرچه ممکن است پس از درمان، درد خفیفی را حس کنید که به کمک مسکنهای خوراکی قابل کنترل است.
در صورتی که عصب کشی دندان به خوبی انجام نشود، امکان عفونت مجدد دندان پس از چند ماه یا حتی چند سال نیز وجود دارد که در این صورت لازم است دوباره درمان عصبکشی را انجام دهید. درمان عصب کشی برای کودکان نیز امکانپذیر است و توصیه میشود که تا جای ممکن، از کشیدن دندان شیری کودک بپرهیزید. در صورتی مشاهده هرگونه عوارض غیرعادی پس از عصبکشی دندان، لازم است سریعا به دندانپزشکی مراجعه نمایید. برای دریافت مشاوره، راهنمایی بیشتر و اطلاع از تعرفههای دندانپزشکی میتوانید با کلینیک تماس بگیرید.
